BMI (Body Mass Index), ook bekend als de Quetelet-index, is een maat voor de verhouding tussen je gewicht en lengte. Met de BMI kun je indicatief bepalen of je een gezond gewicht hebt in verhouding tot je lichaamslengte. De BMI is internationaal erkend en wordt ook in België door artsen (bijv. Sciensano) gebruikt om gezondheidsrisico's in te schatten. Een belangrijk kenmerk is dat de BMI-formule voor mannen en vrouwen gelijk is, wat uniek is voor zo'n gezondheidsmaatstaf.
De Belgisch wiskundige Adolphe Quetelet ontwikkelde deze index in de 19e eeuw. Vandaar dat de BMI ook wel Quetelet-index wordt genoemd. Het getal geeft een schatting van je lichaamsvet en gezondheidsrisico, maar is een grove maat en houdt geen rekening met individuele factoren (zoals spiermassa).
BMI berekenen: formule en werkwijze
De BMI wordt berekend met de volgende formule: BMI = gewicht (kg) / [lengte (m)]²
Je kunt je BMI berekenen door je gewicht (in kilogram) te delen door het kwadraat van je lengte (in meters).
Voorbeeldberekening: Iemand van 70 kg met een lengte van 1,75 m heeft een BMI van 70 / (1,75 × 1,75) = 22,9.
Met onze BMI calculator kun je eenvoudig en snel je Body Mass Index berekenen. Vul je leeftijd, lengte en gewicht in, en de calculator berekent automatisch je BMI en lichaamsoppervlakte (BSA). Zo zie je binnen enkele seconden of jouw BMI binnen de gezonde grenzen valt.
Onze calculator houdt rekening met verschillende leeftijdsgroepen en gebruikt aangepaste referentiewaarden voor kinderen (2-17 jaar) en senioren (70+). Voor kinderen worden de normen van het Voedingscentrum gebruikt, die specifiek zijn voor leeftijd en geslacht.
Wat is een gezonde BMI?
Een BMI tussen 18,5 en 25 duidt op een gezond gewicht voor volwassenen (19-69 jaar). Zit je onder 18,5 dan spreken we van ondergewicht. Een BMI van 25 of hoger betekent overgewicht, en bij 30 of hoger is er sprake van obesitas (ernstig overgewicht). Onderstaand een overzicht van de BMI-categorieën voor volwassenen:
OndergewichtBMI < 18,5
Gezond gewichtBMI 18,5 - 24,9
OvergewichtBMI 25,0 - 29,9
ObesitasBMI ≥ 30,0
Een gezonde BMI betekent doorgaans minder risico op gewichtgerelateerde gezondheidsproblemen. Bevind je je in de categorie overgewicht of obesitas, dan loop je een verhoogd risico op o.a. hart- en vaatziekten, diabetes type 2 en gewrichtsklachten. Bij een BMI onder de 18,5 (ondergewicht) kunnen tekorten aan voedingsstoffen en andere gezondheidsrisico's optreden.
Let op: BMI is een indicatie en geen definitieve diagnose. Andere factoren zoals spiermassa, botdichtheid en lichaamssamenstelling spelen ook een belangrijke rol bij het bepalen van een gezond gewicht.
Middelomtrek (buikomvang) als extra check: Naast de BMI is het goed om te kijken waar je vet zich ophoopt. Vooral vet rond de buik (visceraal vet) is nadelig voor de gezondheid. Meet daarom ook je middelomtrek (buikomvang) met een meetlint. Bij een gezond volwassen lichaam is de buikomtrek: minder dan 80 cm voor vrouwen en minder dan 94 cm voor mannen. Een grotere buikomtrek duidt op verhoogd gezondheidsrisico, zelfs als je BMI nog in orde lijkt.
BMI berekenen vrouw
De BMI wordt berekend met de volgende formule: BMI = gewicht (kg) / [lengte (m)]²
Vaak wordt gedacht dat er andere BMI-normen gelden voor vrouwen, maar dat is niet het geval. De BMI-formule en de gezonde BMI-range (18,5-25) zijn voor vrouwen hetzelfde als voor mannen. Wel zijn er situaties specifiek voor vrouwen waarin de BMI een minder betrouwbaar beeld geeft.
Zwangerschap of het geven van borstvoeding is zo'n uitzondering: tijdens en vlak na de zwangerschap verandert het lichaamsgewicht en de lichaamssamenstelling (o.a. extra vocht en groei van de baarmoeder), waardoor de BMI tijdelijk minder bruikbaar is.
Vrouwen hebben van nature een hoger vetpercentage dan mannen, maar de BMI-klassificatie blijft gelijk. Voor een zwangere vrouw of nieuwe moeder is BMI niet ideaal; hier kun je beter je gewichtstoename in overleg met verloskundige/huisarts beoordelen in plaats van op de BMI alleen te vertrouwen.
BMI berekenen man
De BMI wordt berekend met de volgende formule: BMI = gewicht (kg) / [lengte (m)]²
Voor mannen geldt dat de BMI-grenswaarden hetzelfde zijn als voor vrouwen, ook hier is 18,5-25 een normaal BMI. Bij mannen (en ook bij gespierde vrouwen) kan de BMI echter vertekenen als ze veel spiermassa hebben. Spierweefsel is zwaarder dan vetweefsel, dus een fanatieke krachtsporter of bodybuilder kan een BMI in de categorie overgewicht hebben terwijl het vetpercentage laag is. Dit wordt vaker bij mannen gezien, maar kan bij iedereen voorkomen.
Heb je als man een hoge BMI, bedenk dan of je daadwerkelijk teveel vetmassa hebt of dat je zwaarlijvig lijkt door extra spiermassa. In het laatste geval zegt BMI minder; meet dan ook je vetpercentage of buikomvang voor een beter beeld. Heb je een grote buikomtrek, dan is het goed om je BMI ook te bekijken in combinatie met je buikomtrek.
BMI berekenen kinderen (Queteletindex voor kinderen)
De BMI berekenen voor een kind kan niet op dezelfde manier geïnterpreteerd worden als bij volwassenen. Hoewel je de formule (gewicht/lengte²) kunt toepassen, gelden er voor kinderen leeftijds- en geslachtsspecifieke gezond-gewicht criteria. Tijdens de groei verandert het lichaam voortdurend, en meisjes hebben van nature een iets ander vetpercentage dan jongens. Daarom gebruikt men voor kinderen groeicurves of BMI-percentielentabellen om te bepalen of het gewicht van een kind gezond is.
In België en Nederland wordt bijvoorbeeld met Vlaamse of Voedingscentrum groeicurven gewerkt. Uit deze tabellen blijkt dat de grens voor overgewicht lager ligt naarmate kinderen jonger zijn. Voorbeeld: bij 10-jarigen wordt een BMI van rond de 19 à 20 al gezien als overgewicht, terwijl die grens op 18-jarige leeftijd ongeveer 25 is.
In de tabel hieronder zie je de BMI-grenswaarden voor jongens en meisjes op verschillende leeftijden:
Body Mass Index voor jongens
Leeftijd
Ernstig ondergewicht
Ondergewicht
Overgewicht
Ernstig overgewicht
2
13,37
14,12
18,41
20,09
3
13,09
13,79
17,89
19,57
4
12,86
13,52
17,55
19,29
5
12,66
13,31
17,42
19,30
6
12,50
13,15
17,55
19,78
7
12,42
13,08
17,92
20,63
8
12,42
13,11
18,44
21,60
9
12,50
13,24
19,10
22,77
10
12,66
13,45
19,84
24,00
11
12,89
13,72
20,55
25,10
12
13,18
14,05
21,22
26,02
13
13,59
14,48
21,91
26,84
14
14,09
15,01
22,62
27,63
15
14,60
15,55
23,29
28,30
16
15,12
16,08
23,90
28,88
17
15,60
16,58
24,46
29,41
18
16,00
17,00
25,00
30,00
Body Mass Index voor meisjes
Leeftijd
Ernstig ondergewicht
Ondergewicht
Overgewicht
Ernstig overgewicht
2
13,24
13,90
18,02
19,81
3
12,98
13,60
17,56
19,36
4
12,73
13,34
17,28
19,15
5
12,50
13,09
17,15
19,17
6
12,32
12,93
17,34
19,65
7
12,26
12,91
17,75
20,51
8
12,31
13,00
18,35
21,57
9
12,44
13,18
19,07
22,81
10
12,64
13,43
19,86
24,11
11
12,95
13,79
20,74
25,42
12
13,39
14,28
21,68
26,67
13
13,92
14,85
22,58
27,76
14
14,48
15,43
23,34
28,57
15
15,01
15,98
23,94
29,11
16
15,46
16,44
24,37
29,43
17
15,78
16,77
24,70
29,69
18
16,00
17,00
25,00
30,00
Raadpleeg de BMI-percentielen voor kinderen of een arts/consultatiebureau bij twijfel over het gewicht van je kind. Een "gezond" BMI voor een kind hangt af van leeftijd en geslacht, er is dus niet één vaste ideale BMI zoals bij volwassenen.
BMI berekenen ouderen en senioren
Bij ouderen verandert de lichaamssamenstelling: vanaf ongeveer 60-65 jaar neemt de spiermassa af en worden mensen vaak iets korter (rond 1-2 cm per decennium). Hierdoor kan de BMI bij ouderen iets hoger uitvallen zonder dat dit per se ongezond is. Er zijn geen strikte officiële BMI-grenswaarden voor 70-plussers, maar in de praktijk wordt een iets hogere range als gezond gezien. Voor 65+ wordt een BMI van ongeveer 23 tot 28 als "gezond" beschouwd.
Een BMI lager dan ~22 bij ouderen kan wijzen op ondervoeding of verhoogd sterfterisico.
Een BMI boven ~28 bij ouderen duidt op overgewicht dat het risico op gezondheidsproblemen kan verhogen.
Tip: Bent u op leeftijd en heeft u een BMI dat net buiten de normale 18,5-25 range valt? Overleg met een arts of diëtist of actie nodig is. Bij ouderen weegt men factoren als spierkracht, voedingstoestand en ziektes mee, niet alleen de BMI.
Wat is Body Surface Area (BSA)?
De lichaamsoppervlakte of Body Surface Area (BSA) is de totale oppervlakte van het menselijk lichaam. Deze waarde wordt vaak gebruikt in de geneeskunde voor het berekenen van medicijndoseringen en het bepalen van behandelprotocollen.
Onze calculator gebruikt de Mosteller-formule om de BSA te berekenen: BSA = √[(lengte in cm × gewicht in kg) / 3600]. Dit is een van de meest gebruikte formules in de medische wereld vanwege zijn nauwkeurigheid en eenvoud.
Beperkingen van de BMI-berekening
Hoewel de BMI een handige algemene indicator is, zijn er belangrijke uitzonderingen waarbij dit getal minder betrouwbaar is. Je BMI zegt niet alles over je gezondheid. Houd rekening met de volgende beperkingen en factoren:
Spiermassa: Mensen met veel spiermassa (bijvoorbeeld krachtsporters of bodybuilders) hebben een hoog gewicht, maar weinig lichaamsvet. Hun BMI kan onterecht hoog uitvallen (schijnbaar
overgewicht) omdat spieren zwaarder wegen dan vet.
Lichaamsbouw & Lengte: Zeer kleine of zeer lange personen kunnen een vertekende BMI hebben. De formule corrigeert wel voor lengte, maar extreem korte of lange lichaamsbouw kan de verhouding beïnvloeden. Bij mensen met bepaalde groeistoornissen is de standaard BMI zelfs niet bruikbaar.
Zwangerschap & Borstvoeding: Zwangere vrouwen en vrouwen die net bevallen zijn, komen aan door o.a. het gewicht van de baby, vruchtwater etc. De BMI is in deze periodes geen goede graadmeter (gebruik liever de gewichtstoename-richtlijnen van je arts/verloskundige).
Leeftijd: Zoals hierboven beschreven, is de BMI bij kinderen en bij senioren minder rechtlijnig te interpreteren. Voor kinderen gelden aparte groeicurves en bij ouderen mag de BMI iets hoger zijn.
Etniciteit: Mensen van Aziatische afkomst krijgen bij een lagere BMI al gezondheidsrisico's. Daarom liggen voor Aziatische populaties de BMI-grenzen lager: bijvoorbeeld BMI > 23 wordt al als overgewicht gezien (vs. >25 bij Europeanen). Omgekeerd hebben sommige groepen uit Oceanië pas bij een hogere BMI dezelfde risico's.
Vanwege deze beperkingen is BMI niet bedoeld als diagnostisch instrument, maar als een grove indicatie. Bij twijfel moet je verder kijken naar andere gezondheidsindicatoren.
Alternatieve maatstaven voor gezond gewicht
Omdat de BMI geen onderscheid maakt tussen spier- en vetmassa, kun je aanvullende metingen doen voor een completer beeld:
Buikomvang (middelomtrek): Zoals eerder genoemd, meet de taille-omvang om de vetverdeling te beoordelen. Vooral vet rond de buik vergroot het risico op hart- en vaatziekten. (Gezonde buikomtrek: onder 80 cm vrouwen, onder 94 cm mannen.)
Vetpercentage: Gebruik een lichaamsvetmeter of weegschaal die het vetpercentage meet. Dit geeft direct aan hoeveel van je gewicht uit vet bestaat. Bij sporters is dit een betere indicatie dan BMI.
Spier- en botmassa: Sommige geavanceerde weegschalen of een DEXA-scan kunnen de verdeling tussen spier, bot en vet in je lichaam meten.
Professionele beoordeling: Een arts of diëtist kan kijken naar algemene leefstijl, voedingspatroon, bloedwaarden etc. om je gezondheidsrisico's in te schatten, in plaats van te vertrouwen op één getal.
Kortom, BMI is een handig startpunt om je gewicht te evalueren, maar het moet in context bekeken worden. Neem vooral actie als je BMI duidelijk te hoog of te laag is, maar schrik niet van een grensgeval als je verder erg fit bent.
Tips voor een gezond gewicht
✓Eet gevarieerd met veel groenten, fruit en volkoren producten
✓Beweeg minstens 30 minuten per dag matig intensief
✓Drink voldoende water (1,5 tot 2,5 liter per dag)
✓Beperk gesuikerde dranken en snacks
✓Zorg voor voldoende slaap (7-9 uur per nacht)
✓Raadpleeg bij twijfel altijd een arts of diëtist
Veelgestelde vragen over BMI (FAQ)
Met de formule: gewicht (kg) / lengte² (m²). Deel je gewicht in kilo's door je lengte in meters keer zichzelf. Bijvoorbeeld 65 kg en 1,70 m: 65 / (1,70×1,70) ≈ 22,5. Je kan ook onze online BMI calculator gebruiken voor het gemak.
Voor zowel mannen als vrouwen geldt: een BMI tussen 18,5 en 25 duidt op een gezond gewicht. Onder 18,5 is ondergewicht, boven 25 is overgewicht en bij 30 of meer spreken we van obesitas. Deze grenzen gelden voor volwassenen van circa 19 tot 69 jaar. Bereken zelf je BMI door jouw gegevens in te vullen in onze BMI calculator.
Nee, de BMI-waardes en categorieën zijn hetzelfde voor mannen en vrouwen. Er zijn wel biologische verschillen (vrouwen hebben gemiddeld een hoger vetpercentage), maar de BMI-indeling corrigeert hiervoor. Uitzondering is dat tijdens zwangerschap de BMI minder bruikbaar is voor vrouwen.
Een gezond BMI bij kinderen hangt af van de leeftijd en het geslacht. Er is geen vaste nummer zoals 18,5-25. In plaats daarvan gebruikt men groeicurves of percentieltabellen. Globaal ligt de BMI-grens voor overgewicht bij jonge kinderen lager dan bij volwassenen. Vraag de arts of consultatiebureau naar de groeicurve van jouw kind als je je zorgen maakt over zijn/haar BMI.
Ja en nee. De BMI is een goede globale indicator en correleert met gezondheidsrisico's in populaties, maar bij individuen kan het misleiden. BMI houdt geen rekening met spiermassa, botdichtheid of vetverdeling. Een zeer gespierde persoon kan volgens de BMI "overgewicht" hebben terwijl hij eigenlijk gezond en afgetraind is. Andersom kan iemand met "normaal" BMI toch ongezond hoge vetpercentages hebben. Gebruik BMI dus als een eerste check, maar kijk ook naar andere factoren (zoals middelomtrek, bloedwaarden, leefstijl) voor een compleet beeld.
Bij een licht verhoogde BMI (25-30) kun je proberen gezond af te vallen door aanpassingen in je dieet en meer te bewegen. Denk aan gevarieerd, caloriearm eten en voldoende sporten. Vermijd crashdiëten; streef naar langzaam, duurzaam gewichtsverlies van ~0,5 kg per week. Is je BMI 30 of hoger (obesitas), overleg dan met je huisarts of een diëtist voor professionele begeleiding. Zij kunnen helpen met een voedings- en beweegplan op maat. Onthoud dat zelfs 5-10% gewichtsverlies al merkbare gezondheidsvoordelen kan geven bij overgewicht.
Bij ondergewicht (BMI < 18,5) is het belangrijk na te gaan of dit komt door te weinig voeding of een onderliggend gezondheidsprobleem. Probeer geleidelijk op een gezonde manier aan te komen door vaker te eten, calorie- en eiwitrijke gezonde voeding te nemen, en eventueel een diëtist te raadplegen. Als je onbedoeld veel bent afgevallen of klachten hebt, neem dan contact op met de huisarts. Ondergewicht kan leiden tot verminderde weerstand, voedingstekorten en energiegebrek, dus het is belangrijk hier aandacht aan te besteden.
Het berekenen van je BMI is een snelle manier om te checken of je gewicht mogelijk risico's oplevert voor je gezondheid. Overgewicht gaat vaak samen met een verhoogd risico op hart- en vaatziekten, diabetes type 2 en andere problemen. Ondergewicht kan wijzen op ondervoeding of andere issues. In België heeft bijna de helft van de volwassenen overgewicht. Door je BMI te kennen, kun je tijdig ingrijpen als dat nodig is. Zie de BMI als een handige wake-up call: het geeft aan of je in de gevarenzone zit of niet. Vervolgens kun je zo nodig maatregelen nemen of advies inwinnen om op een gezond gewicht te komen en zo je risico op ziekte te verlagen.